Uzman Erbaşlıkta 5 Yıl Şartı Kalktı, Sözleşmeli Erbaşlara Kamuda 9 Unvan Yolu Açıldı

Askerlik görevini tamamlayıp uzman erbaş olmayı hedefleyen ancak "beş yıl" duvarına takılan binlerce genç için beklenen düzenleme geldi. Resmî Gazete'de yayımlanan yeni kanunla uzman erbaş başvurusundaki terhis süresi sınırı kaldırılırken, sözleşmeli erbaş ve erlere de kamu kurumlarında belirli kadrolara atanma yolu açıldı. Peki kimler hangi haktan yararlanacak, astsubaylığa geçişte hangi yeni baraj geldi ve kamuya geçiş nasıl işleyecek?

11 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7588 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, askerî personeli ve gazileri ilgilendiren geniş kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Kanun; uzman erbaşlığa başvuru şartlarından sicil sistemine, sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuya geçişinden askerî hekimlerin meslek icrasına kadar birçok alanı yeniden düzenledi.

Uzman Erbaşlıkta Terhis Süresi Şartı Kaldırıldı

Düzenlemenin en çok kişiyi ilgilendiren maddesi, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 4. maddesinde yapılan değişiklik. Kanunda daha önce yer alan "terhislerinin üzerinden beş yıldan fazla süre geçmemiş olanlar" ibaresi, "terhis olanlar veya 7179 sayılı Askeralma Kanunu'nun 42. maddesinde sayılanlardan muvazzaflık hizmetinden muaf tutulanlar" şeklinde değiştirildi.

Bu değişiklikle uzman erbaş başvurusundaki beş yıllık terhis süresi sınırı ortadan kalktı. Ayrıca muvazzaflık hizmetinden muaf tutulanlar da kapsama alındı.

Uzman Erbaşlara Sicil Sistemi Getirildi

Kanuna eklenen 8/A maddesiyle uzman erbaşlar için sicil düzeni oluşturuldu. Sicil üstlerinin verdiği notların ortalaması yılın sicil notunu oluşturacak. Sistemin işleyişi şöyle:

Sicil üstleri, ayrılış sicili düzenlenmesi ve sicilin şekil ile usullerine ilişkin hususlar yönetmelikle belirlenecek.

Astsubaylığa Geçişte Yüzde 90 Sicil Barajı

Kanunun 15. maddesinde yapılan değişiklikle uzman erbaşların astsubaylığa geçişinde yeni bir şart devreye girdi. Buna göre astsubaylık sınavına başvuracak uzman erbaşların, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az dört yıl sicil almış olması ve mevcut sicil notu ortalamasının sicil tam notunun yüzde 90 ve üzerinde bulunması gerekiyor. Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına başvuracaklarda ise sicil notu ortalamasının yüzde 90 ve üzerinde olması şartı aranacak.

Sözleşmeli Erbaş ve Erlere Kamuda 9 Unvan Yolu

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun ek 1. maddesi bütünüyle yeniden yazıldı. Yeni düzenlemeye göre sözleşmeli erbaş ve er olarak en az yedi hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar; ilgili mevzuattaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurumlarının şu kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına atanabilecek:

• İnfaz ve koruma memuru
• Çarşı ve mahalle bekçisi
• Orman muhafaza memuru
• İdari gözetim personeli
• Koruma ve güvenlik görevlisi
• Zabıta memuru
• İtfaiye eri
• Şoför
• Destek personeli

Kamu kurum ve kuruluşları, bu unvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde onunu bu kapsamdaki adaylara ayırmak zorunda olacak. Ayrıca yedi hizmet yılını tamamlayarak ayrılanlardan, 5188 sayılı Kanun'da öngörülen özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmayacak.

Kamuya Geçiş Süreci Nasıl İşleyecek?

Süreç, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda ve takvime bağlı olarak yürütülecek:

Yayımlanacak kılavuzdaki şartları taşıyanlar arasından, kontenjanın dört katı kadar aday tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenecek. Sözlü sınavda adaylar; genel kültür ve genel yeteneği, bir konuyu kavrayıp özetleme ile ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati ve temsil kabiliyeti, özgüveni ve ikna kabiliyeti ile bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı yönünden değerlendirilecek. Sınav kurulunun her üyesi bu beş başlığın her biri için 20'şer puan verecek; üyelerin verdiği puanların aritmetik ortalaması adayın sözlü sınav puanı olacak.

Başvurunun her yıl yenilenmesi esas olacak ve bilgilerin bildirilmiş olması tek başına atanma hakkı doğurmayacak. Atananların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri; öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi sayılarak kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilecek. Ancak bu kapsamda memur kadrolarına atananlar en az dört yıl süreyle başka bir unvana atanamayacak. Atama onayı alınmasına rağmen göreve başlamayanlar ile başladıktan sonra ayrılanlar bu haktan yeniden yararlanamayacak.

Uzman Erbaşlığa Geçiş Sınavlarında Puan Barajları Netleşti

6191 sayılı Kanun'un ek 5. maddesinde yapılan değişiklikle, sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçişinde uygulanacak sınavların değerlendirme esasları yeniden belirlendi. Adayların "fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olmak" şartını taşıması gerekiyor. Barajlar şöyle:

Yazılı sınav, İçişleri veya Millî Savunma Bakanlığınca yapılabileceği gibi diğer kamu kurumlarına ya da üniversitelere de yaptırılabilecek. Başarı sıralamasında puan eşitliği hâlinde önce fiziki yeterlilik testi notu yüksek olana, ardından fiili hizmet süresi daha fazla olana; bunun da eşit olması durumunda sırasıyla öğrenim düzeyi, rütbe durumu ve ödül/ceza puan durumu dikkate alınarak öncelik tanınacak.

Askerî Hekimlere Meslek İcrası Kısıtı Yeniden Düzenlendi

Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen hükümler, kanunla yeniden düzenlendi. Buna göre Millî Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığı nam ve hesabına tıp ya da diş hekimliği fakültelerinde okutulup subaylığa nasbedilen tabip ve diş hekimlerinden, yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararıyla ilişiği kesilenler ya da mevzuata göre istifa edenler; bakanlık nam ve hesabına öğrenim gördüğü sürenin yükümlülük süresine oranının, kalan yükümlülük süresiyle çarpımı sonucu bulunan süre boyunca hekimlik veya diş hekimliği mesleğini icra edemeyecek. Sürelere ilişkin tüm hesaplamalar gün hesabı üzerinden yapılacak.

TSK'dan Ayrılan Subaylar Geri Dönemeyecek

926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 50. maddesine eklenen fıkrayla, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subayların, kanundaki istisnalar dışında muvazzaf olarak yeniden TSK hizmetine alınamayacağı hükme bağlandı.

Göreve İade Kararlarında Kesinleşme Şartı

Kanunun kamu personelini yakından ilgilendiren bir diğer maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan değişiklik. Buna göre Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma, Sahil Güvenlik, Emniyet teşkilatları ile Millî İstihbarat Teşkilatı personeli ve adayları hakkında; terör örgütleriyle eylem birliği içinde olmak, bu örgütlere yardım etmek ya da iltisaklı olmak gerekçeleriyle kamu görevine alınmayan veya görevden çıkarılanlarla ilgili idari davalar, 375 sayılı KHK'nın geçici 35. maddesi uyarınca tesis edilen işlemlere yönelik davalar ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi üzerine açılan davalarda; göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca tesis edilecek işlemler, ancak nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilecek.

Kanundaki Diğer Düzenlemeler

• Gazi uyum evleri askerî bina sayıldı: Ordu evleri, askerî gazinolar, kışla gazinoları ve vardiya yatakhanelerinin yanı sıra gazi uyum evleri ile özel, yerel ve kış eğitim merkezleri de askerî bina olarak tanımlandı.
• Denizaltı personeline konaklama gideri: Harcırah Kanunu'nda yapılan değişiklikle, yurt içi limanlarda gemide konaklama imkânı sağlanamayan denizaltı personeline konaklama gideri ödenmesinin önü açıldı.
• Kamulaştırma düzenlemesi: Kamulaştırma Kanunu'na eklenen geçici maddeyle, 8 Ekim 1956 tarihine kadar kamulaştırma işlemine dayanmaksızın fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş taşınmazların, ilgili kamu kurumları adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılacağı hükme bağlandı.
• Uzman erbaş yönetmeliği: Personelde aranacak nitelikler, sözleşmenin yapılması ve feshi, astsubay sınıfına geçiş esasları gibi hususlar, Millî Savunma Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığınca müştereken hazırlanacak yönetmelikle düzenlenecek.

Askeri kariyer hedefleyenler için Jandarma astsubay öğrenci alımı ilanına da göz atabilirsiniz.