Türkiye Petrolleri (TPAO), Ankara, Batman ve Diyarbakır'daki birimlerine engelli kontenjanından 6 personel alıyor; uzman yardımcılığı kadrosuna ulusal düzeyde başvuru alınırken ön lisans kadrolarında EKPSS puanı isteniyor. Hangi bölümler başvurabilecek ve başvurular ne zaman kapanıyor?
TCDD Taşımacılık A.Ş., İstanbul, Ankara ve İzmir'in de aralarında bulunduğu birçok ildeki işyerlerinde çalıştırmak üzere 18 engelli işçi alacak. EKPSS puanıyla İŞKUR üzerinden başvuruların alındığı ilanda süre işlemeye başladı. Hangi işyerlerinde kaç kişilik kadro var ve adaylarda hangi şartlar aranıyor?
Engelli iş ilanları, kamuda istihdam arayan engelli bireylerin takip etmesi gereken ayrı bir başvuru dünyasıdır. Bu alımlar genel memur ve işçi alımlarından farklı bir mevzuata, farklı bir sınava ve farklı bir takvime tabidir. Kamu kurumlarının engelli personel çalıştırma yükümlülüğü kanunla belirlenmiştir; bu yükümlülük hem memur kadrolarında hem de işçi kadrolarında geçerlidir. Yerleştirme ise adayın öğrenim düzeyine göre ya Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı puanıyla ya da kura yöntemiyle yapılır. KamuTürk olarak bu kategoride engelli adaylara yönelik ilanları topluyor; her ilanı Resmi Gazete metnine, ÖSYM kılavuzuna ve kurumun resmi duyurusuna dayandırarak eksiksiz aktarıyoruz.
Bu sayfada iki tür ilan bulunur:
Karma ilanlar aynı zamanda ilgili istihdam kategorisinde de yayımlanır; yani bir belediyenin engelli kontenjanı içeren sürekli işçi ilanı hem bu sayfada hem İşçi Alımı kategorisinde yer alabilir.
Engelli memur alımlarının çerçevesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesine dayanılarak çıkarılan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik ile belirlenir. Yerleştirme yöntemini adayın öğrenim düzeyi belirler:
Her iki yöntemde de yerleştirme ÖSYM tarafından yapılır. Adaylar tercihlerini ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden, kendi T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle bireysel olarak gerçekleştirir. Tercih dönemleri için ÖSYM ayrı bir kılavuz yayımlar ve kadro tabloları bu kılavuzun ekinde yer alır. Adayların tercih yapmadan önce kılavuzu incelemesi, kadro niteliklerini ve aranan öğrenim şartlarını görmesi açısından önemlidir.
EKPSS iki yılda bir yapılır. Puanın hangi yerleştirme dönemlerinde kullanılabileceği ÖSYM kılavuzunda belirtilir; adayların bu bilgiyi güncel kılavuzdan teyit etmesi gerekir.
Kamuda engelli istihdamı yalnızca memur kadrolarıyla sınırlı değildir. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca elli ve daha fazla işçi çalıştıran kamu işyerlerinde kadroların yüzde dördü engelli, yüzde ikisi eski hükümlü ya da terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan adaylar için ayrılır. Özel sektörde ise engelli kontenjanı oranı yüzde üçtür.
Kamu kurumlarının engelli işçi talepleri İŞKUR üzerinden karşılanır. Burada da yöntem eğitim düzeyine göre ayrışır: ön lisans ve lisans düzeyindeki münhasıran engelli işçi talepleri EKPSS puanıyla, ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyindeki talepler ise kura yöntemiyle karşılanır. Engelli işçi ilanları çoğu zaman ayrı açılır ve kendi şartlarıyla değerlendirilir; başvurular esube.iskur.gov.tr üzerinden ya da Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri aracılığıyla yapılır.
Sınav uygulamasında engel gruplarına göre düzenlemeler yapılır. Adaylar engel durumlarına uygun soru kitapçığı, salon düzeni, okuyucu veya işaretleyici desteği ve ek süre gibi imkanlardan yararlanabilir. Bu taleplerin başvuru aşamasında sisteme doğru biçimde girilmesi gerekir; sonradan yapılan bildirimler dikkate alınmayabilir.
Yerleştirme sonuçları ÖSYM tarafından açıklanır ve adaylar sonuçlarını yine Aday İşlemleri Sistemi üzerinden görüntüler. Yerleşen adayların, kurumun belirlediği süre içinde atanmak üzere ilgili kuruma başvurması ve istenen belgeleri teslim etmesi gerekir. Süresi içinde başvurmayan adayın atama hakkı düşer; bu nedenle sonuç açıklandıktan sonra kurumun duyurularını takip etmek belirleyicidir.
Atanan engelli memurlar, 657 sayılı Kanun kapsamında diğer memurlarla aynı statüde görev yapar. Bunun yanı sıra mevzuatta engelli çalışanlara tanınan haklar bulunur: engel derecesine göre gelir vergisi indirimi, engel oranına bağlı erken emeklilik imkanı ve engel durumu gözetilerek yapılacak görev yeri ile çalışma ortamı düzenlemeleri bunların başında gelir. İşyerlerinde erişilebilirlik düzenlemelerinin yapılması da mevzuatla öngörülmüştür.
Bu kategoride yayımlanan her ilan, Resmi Gazete metni, ÖSYM kılavuzu ve kurumun resmi duyurusu esas alınarak hazırlanır. Engelli kontenjanının hangi kadrolara ayrıldığı, aranan öğrenim düzeyi, yerleştirmenin EKPSS puanıyla mı kura yöntemiyle mi yapılacağı, başvuru ve tercih tarihleri olduğu gibi aktarılır; hiçbir şart uydurulmaz, hiçbir rakam tahmin edilmez. Kamuda iş arıyorsanız bu kategoriyi düzenli takip ederek tercih dönemlerini ve yeni açılan kontenjanları kaçırmadan değerlendirebilirsiniz.
İkisi de engelli adayların devlet memuru kadrolarına yerleştirilmesinde kullanılan yöntemlerdir; aralarındaki fark öğrenim düzeyinden kaynaklanır. EKPSS, ortaöğretim, ön lisans ve lisans mezunu engelli adaylar için ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavdır ve yerleştirme bu sınavdan alınan puana göre yapılır. Kura yöntemi ise ilkokul, ortaokul, ilköğretim ile özel eğitim iş uygulama merkezi veya okulu mezunu adaylar içindir; bu adaylar sınava girmez, yerleştirme tercihleri doğrultusunda kurayla yapılır. Adayın hangi yönteme tabi olduğunu mezuniyet düzeyi belirler ve aday bu iki yol arasında tercih yapamaz. Her iki grup için tercih işlemleri ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden yürütülür.
Mevzuata göre engel oranının yüzde kırk veya üzerinde olması ve adayın çalışabilir durumda bulunması gerekir. Bu durumun, ilgili mevzuat hükümlerine göre alınacak sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi zorunludur. Engel oranı yüzde kırkın altında olan raporlarla yapılan başvurular kabul edilmez. Engel tanımı yalnızca bedensel engeli kapsamaz; bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yetenekler bakımından oluşan engel durumları bu kapsamdadır. Raporun geçerliliği ve güncelliği başvuru aşamasında kontrol edildiği için, adayların rapor bilgilerinin sistemde doğru göründüğünden emin olması gerekir.
Oran, kadronun statüsüne göre değişir. Memur kadrolarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşları, dolu memur kadrolarının en az yüzde üçü oranında engelli personel çalıştırmakla yükümlüdür. İşçi kadrolarında ise 4857 sayılı İş Kanunu uygulanır: elli ve daha fazla işçi çalıştıran kamu işyerlerinde kadroların yüzde dördü engelli, yüzde ikisi eski hükümlü ya da terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralanan adaylar için ayrılır. Özel sektörde engelli kontenjanı oranı yüzde üçtür. Bu oranlar yasal alt sınırdır; kurumların açacağı kontenjan sayısı ise mevcut kadro durumuna ve o dönemki atama izinlerine göre belirlenir.
