Hesaplama Araçları

Sınav sonucunu beklerken ya da tercih yapmadan önce en çok sorulan soru aynıdır: bu netle kaç puan alırım? Bu bölümdeki araçlar KPSS, AGS, ALES, DGS, YDS, MSÜ ve LGS için netten puana, okul notlarında da ham puandan ortalamaya giden yolu hesaplıyor. Her araç ilgili sınavın kılavuzundaki ağırlıkları ve o yılın açıklanmış sonuçlarını kullanıyor; okul notu araçları ise doğrudan yönetmelik maddesine dayanıyor.

Net nasıl hesaplanır?

Net, doğru sayısından yanlışların götürdüğü kısmın düşülmesiyle bulunur. ÖSYM sınavlarında dört yanlış bir doğruyu götürür; 30 doğru ve 8 yanlış 28 net eder. LGS'de bu oran üç yanlışa bir doğrudur. YDS'de ise yanlış cevap doğruyu etkilemez, puan doğrudan doğru sayısı üzerinden hesaplanır. Boş bırakılan soru her sınavda netten bir şey eksiltmez.

Netten puana: ÖSYM'nin yöntemi

ÖSYM puanı netin doğrudan bir katı değildir. Her testin neti önce o yıl sınava girenlerin ortalamasına ve dağılımına göre standart puana çevrilir, sonra puan türünün ağırlıklarıyla toplanır ve son adımda 100'lük ya da 500'lük ölçeğe taşınır. Bu yüzden aynı net, sınavın kolay geçtiği bir yılda daha düşük, zor geçtiği bir yılda daha yüksek puana karşılık gelir. Araçlarda yıl ya da dönem seçimi olmasının nedeni budur: netini gir, aynı netin son sınavlardaki karşılığını yan yana gör.

Hangi sınav için hangi araç?

• KPSS: Lisans mezunları için KPSS puan hesaplama P1, P2 ve P3 puanını ve bu puanla yerleşilen kadroları gösterir. Ön lisans aracı KPSSP93, ortaöğretim aracı KPSSP94 hesaplar.
• AGS: AGS puan hesaplama altı alt testten MEB-AGS P1 puanını, ÖABT branşı seçilirse P2 puanını verir.
• ALES ve DGS: ALES aracı SAY, SÖZ ve EA puanlarını dönem dönem, DGS aracı önlisans başarı puanının katkısıyla birlikte hesaplar.
• YDS: YDS puan hesaplama puanın yanında dil düzeyini ve memuriyetteki yabancı dil tazminatı karşılığını gösterir.
• MSÜ ve LGS: MSÜ aracı dört puan türünü, LGS aracı altı alt testten Merkezi Sınav Puanını hesaplar.

Okul notu hesaplamaları

Lise tarafındaki araçlar Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine göre çalışır. Ders notu yazılı, performans ve proje puanlarının aritmetik ortalamasıdır (Md. 51); yazılıya ayrı ağırlık verilmez. Not ortalamasında ise her dersin ağırlığı haftalık ders saati kadardır (Md. 54-55), bu yüzden dört saatlik bir ders iki saatlik dersin iki katı etki eder. Takdir ve teşekkür aracı ortalamanın yanında başarısız ders ve davranış şartlarını da denetler, lise mezuniyet puanı dört sınıfın yıl sonu puanlarından diploma notunu çıkarır.

Üniversite tarafında OBP hesaplama diploma notunu 250-500 aralığındaki Ortaöğretim Başarı Puanına ve YKS'deki katkısına çevirir. GANO hesaplama ders kredileri ve harf notlarından dönem ve genel ortalamayı bulur, sonucu YÖK'ün 4'lük-100'lük dönüşüm tablosuyla karşılaştırır.

Hangi sonuç kesin, hangisi tahmini?

Okul notu araçlarının sonucu kesindir, çünkü formül yönetmelikte açıkça yazılıdır. ÖSYM sınavlarında ise kesinlik, o yılın sayısal bilgilerinin yayımlanıp yayımlanmadığına bağlıdır. KPSS Lisans gibi ÖSYM'nin test ortalamalarını açıkladığı sınavlarda hesap resmi veriye dayanır. Ön lisans, ortaöğretim ve AGS gibi dağılımın açıklanmadığı durumlarda son adım geçmiş sonuçlardan türetilir; ilgili araç sayfası bunu gizlemez, sonucun yanında olası sapmayı ayrıca yazar.

Puanını hesapladıktan sonra

Puan tek başına bir şey söylemez; asıl soru o puanla nereye girilebildiğidir. KPSS aracı sonucu doğrudan kadro yerleştirme verileriyle eşleştirir. Diğer sınavlar için taban puanlar bölümünde üniversite, bölüm, KPSS atama ve lise taban puanlarını geçmiş yıllarla birlikte inceleyebilirsin.